«Σουνιτικό ΝΑΤΟ» στη Μέση Ανατολή; Τι προβλέπει το σύμφωνο της Μέκκας

Μια νέα αμυντική συμφωνία με σημαντικές γεωπολιτικές προεκτάσεις υπέγραψαν στη Μέκκα η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν, εγκαινιάζοντας ένα πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας που αρκετοί αναλυτές χαρακτηρίζουν ως ένα πιθανό «Σουνιτικό ΝΑΤΟ».

Το λεγόμενο «Κοινό Αμυντικό Σύμφωνο της Μέκκας» προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, υιοθετώντας μια αρχή αντίστοιχη με εκείνη του Άρθρου 5 της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Ωστόσο, η κοινή ανακοίνωση δεν διευκρινίζει ποιες ακριβώς στρατιωτικές υποχρεώσεις αναλαμβάνει κάθε χώρα σε περίπτωση ενεργοποίησης της συμφωνίας.

Οι στόχοι της νέας συμφωνίας

Οι τρεις χώρες υποστηρίζουν ότι η συμφωνία έχει αποκλειστικά αμυντικό χαρακτήρα και αποσκοπεί στην ενίσχυση της συλλογικής αποτροπής απέναντι σε πιθανές επιθέσεις, χωρίς να στρέφεται εναντίον συγκεκριμένου κράτους.

Ο αντιπρόεδρος της Τουρκίας Τζεβντέτ Γιλμάζ τόνισε ότι το σύμφωνο δεν στοχεύει κάποια χώρα, ενώ Τούρκοι αξιωματούχοι υπογράμμισαν ότι δεν αναιρεί υφιστάμενες διεθνείς δεσμεύσεις των τριών κρατών, μεταδίδει το Reuters.

Η συμφωνία υπογράφηκε από τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον πρωθυπουργό του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ, έπειτα από σχεδόν έναν χρόνο διαπραγματεύσεων.

Οι γεωπολιτικές προεκτάσεις

Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων στη Μέση Ανατολή αναφέρει το Τhe New Arab, με τις συγκρούσεις που ακολούθησαν τον πόλεμο στη Γάζα να έχουν επηρεάσει ολόκληρη την περιοχή, προκαλώντας επιθέσεις, ενεργειακή αστάθεια και αυξημένες ανησυχίες για την ασφάλεια.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η νέα τριμερής συνεργασία ενισχύει το γεωπολιτικό βάρος των τριών χωρών και αντανακλά την επιθυμία τους να διαμορφώσουν μια περισσότερο περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας.

Η Τουρκία διαθέτει τη δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη στο ΝΑΤΟ, η Σαουδική Αραβία αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγές χώρες του κόσμου και το Πακιστάν είναι το μοναδικό μουσουλμανικό κράτος που διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο.

Παρά τις αναφορές περί δημιουργίας ενός «Σουνιτικού ΝΑΤΟ», Σαουδάραβες αξιωματούχοι υπογράμμισαν ότι η συμφωνία δεν αποσκοπεί στη δημιουργία ενός νέου στρατιωτικού άξονα ούτε συνδέεται με πυρηνικές φιλοδοξίες ή εξοπλιστική κούρσα.

Η συμφωνία, πάντως, αναμένεται να παρακολουθείται στενά από τις μεγάλες περιφερειακές δυνάμεις, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει τις ισορροπίες ασφαλείας στη Μέση Ανατολή τα επόμενα χρόνια.